CHUYÊN ĐỀ: MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA MÔN TOÁN LỚP 1- CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018.

CHUYÊN ĐỀ:

MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA  MÔN TOÁN LỚP 1-

CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018.

 

I.ĐẶT VẤN ĐỀ:

– Toán là môn học bắt buộc từ lớp 1 đến lớp 12. Môn Toán hình thành, phát triển ở học sinh năng lực toán học, biểu hiện tập trung của năng lực tính toán, với các thành phần sau: tư duy và lập luận  toán học; mô hình hoá toán học; giải quyết vấn đề toán học; giao tiếp toán học; sử dụng công cụ, phương tiện học Toán.

– Thông qua phương pháp tổ chức các hoạt động khám phá, luyện tập, thực hành và trải nghiệm toán học, môn Toán góp phần cùng các môn học và hoạt động giáo dục khác hình thành, phát triển ở học sinh các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung đã quy định trong Chương trình tổng thể. Đặc biệt là khả năng tự nhận thức và tích cực hoá bản thân, khả năng tổ chức và quản lí hoạt động; giúp học sinh bước đầu xác định được năng lực, sở trường của bản thân nhằm định hướng và lựa chọn nghề nghiệp, rèn luyện nhân cách để trở thành người lao động và người công dân có trách nhiệm.

  1. NỘI DỤNG MÔN TOÁN .

– Chương trình môn Toán kế thừa và phát huy ưu điểm của chương trình hiện hành và các chương trình trước đó, tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm xây dựng chương trình môn học của các nước tiên tiến trên thế giới, tiếp cận những thành tựu của khoa học giáo dục, có tính đến điều kiện kinh tế và xã hội Việt Nam; với một số đặc điểm mới nổi bật như: Chương trình bảo đảm tính tinh giản, thiết thực, hiện đại, phản ánh những nội dung nhất thiết phải được đề cập trong nhà trường phổ thông, đáp ứng nhu cầu hiểu biết thế giới cũng như hứng thú, sở thích của người học, phù hợp với cách tiếp cận của thế giới ngày nay.

– Toán 1 lấy mạch “Số và phép tính” làm trung tâm, mạch “Hình học và đo lường” được tích hợp xen kẽ trong 5 chủ đề. “Hoạt động trải nghiệm” được thể hiện dưới hai hình thức: HS được trải nghiệm, hình thành và phát triển kĩ năng môn học khi khám phá kiến thức mới trong bài học mới; HS được trải nghiệm trong và ngoài lớp học qua 4 chủ đề cụ thể của Hoạt động trải nghiệm.

Hệ thống các bài toán trong SGK Toán 1 tạo không gian sáng tạo, không gian mở, đáp ứng được nhu cầu dạy học phân hoá. Bằng hình ảnh, các tác giả gợi ý một số hình thức tổ chức dạy học, chẳng hạn, bóng nói, bóng nghĩ; một số trò chơi: tiếp sức, xì điện, chuyền bóng… để GV tham khảo.

– Các hình ảnh về Robot, máy cộng, trừ số học, máy tính trong SGK giúp GV và HS bước đầu tiếp cận với giáo dục STEM và công nghệ 4.0. Ngoài ra, vấn đề tích hợp liên môn giữa môn Toán với các môn Tiếng Việt, Khoa học, Giáo dục môi trường, Giáo dục an toàn giao thông; các vấn đề về bình đẳng giới, sắc tộc, tôn giáo… được nhóm tác giả đề cập xuyên suốt trong Toán 1.

– Bộ SGK Toán 1 được biên soạn và thiết kế mới mẻ, hấp dẫn, sáng tạo về hình thức. Các hình vẽ phản ánh được nội dung bài học; các trang sách được trình bày cân đối, hài hoà giữa kênh hình và kênh chữ; các hình ảnh tươi sáng, ngộ nghĩnh phù hợp với lứa tuổi HS lớp 1.

 

II. NHỮNG ĐIỂM MỚI MÔN TOÁN LỚP 1 – 2018.

1.Về thời lượng.

Chương trình mới

Chương trình hiện hành

Mỗi tuần 03 tiết

Mỗi tuần 04 tiết

Cả năm (35 tuần): 105 tiết

Cả năm (35 tuần): 140 tiết

2.Về nội dung.

Chương trình mới

Chương trình hiện hành

Số và phép tính

Số học

Số tự nhiên

Đếm, đọc, viết các số trong phạm vi 100

Số tự nhiên

Đếm, đọc, viết các số trong phạm vi 100

So sánh các số trong phạm vi 100

So sánh các số trong phạm vi 100

Các phép tính với số tự nhiên

Phép cộng, phép trừ

Các phép tính với số tự nhiên

Phép cộng, phép trừ

Tính nhẩm

Tính nhẩm

Thực hành giải quyết vấn đề liên quan đến phép tính cộng, trừ

Luyện tập, luyện tập chung

Hình học và đo lường

Các yếu tố hình học

Hình phẳng và hình khối

Quán sát nhận biết hình dạng của một số hình phẳng và hình khối đơn giản

Hình phẳng

Giới thiệu về điển, đoạn thẳng, hình vuông, hình tròn, hình tam giác. Cách nhận biết điểm nằn trong, ngoài một hình

Thực hành lắp ghép, xếp hình gắn với một số hình phẳng và hình khối đơn giản.

Thực hành vẽ, cắt ghép một số hình đã học biểu diễn trên giấy kẻ ô vương

Đại lượng và đo đại lượng

Đo lường

Biểu tượng về đại lượng và đơn vị đo đại lượng.

Đại lượng đo lường và ứng dụng

Giới thiệu đơn vị đo khoảng cách, độ dài xăng – ti- mét. Giới thiệu đơn vị đo thời gian: phút, giờ, ngày, tuần, tháng …Làm quan với cách đọc lịch, tính ngày, tính giờ trên đồng hồ.

Thực hành đo đại lượng.

Thực hành đo độ dài của một vật đơn giản. Vẽ độ dài cho trước. Cách ước lượng độ dài theo đơn vị xăng-ti-mét.

Giải toán có lời văn

Thực hiện giải toán có lời văn bằng cách sử dụng một phép tính đơn giản.

Hoạt động thực hành và trải nghiệm.

Nhà trường tổ chức cho HS một số hoạt động sau và có thể bổ sung các hoạt động khác tùy vào điều kiện cụ thể.

HĐ1.Thực hành ứng dụng các kiến thức toán học vào thức tiễn. Chẳng hạn:

– Thực hành đếm, nhận biết số, thực hiện phép tính trong một số tình huống thực tiễn hằng ngày.

– Thực hành các hoạt động liên quan đến vị trí định hướng không gian.

– Thực hành đovà ước lượng độ dài một số đồ vật trong thực tế gắn với đơn vị đo cm; Thực hành đọc giờ đúng trên đồng hồ, xem lịch loại lịch từ hằng ngày.

HĐ2: Tổ chức các hoạt động ngoài giờ chính khóa.

 

Nhận xét về những điểm mới

  1. Về thời lượng:

– Chương trình môn Toán lớp 1 mới giảm 01 tiết/tuần (cả năm giảm 35 tiết), việc giảm tiết này là nhằm giảm tải cho học sinh lớp 1.

  1. Về nội dung:

– Nội dung chương trình môn Toán lớp 1 mới được cấu trúc thành 2 mạch kiến thức:

– Số và phép tính

– Hình học và Đo lường.

Chương trình môn Toán lớp 1 hiện hành được cấu trúc thành 4 mạch kiến thức:

– Số học

– Đại lượng và đo đại lượng

– Yếu tố hình học

– Giải bài toán có lời văn.

– Chương trình môn Toán lớp 1 mới không có riêng mạch kiến thức “Giải bài toán có lời văn”, nhưng nội dung này được đề cập đến trong phần thực hành giải quyết vấn đề ở tất cả các mạch kiến thức.

– Trong nội dung Hình học của chương trình môn Toán lớp 1 mới có đề cập đến yêu cầu: Nhận biết được vị trí, định hướng trong không gian như: trên – dưới, phải – trái, trước – sau, ở giữa. Nội dung này không có trong chương trình môn Toán lớp 1 hiện hành. Ngoài ra, so với chương trình hiện hành, nội dung hình học không gian đã được đưa vào sớm hơn, ngay từ lớp 1.

* Lưu ý: Đếm hình tronh lớp 1 mới, chỉ đếm hình rời, không đếm hình chồng.

– Đặc biệt, trong chương trình môn Toán lớp 1 mới, cũng như các lớp khác, có riêng phần Hoạt động thực hành và trải nghiệm. Trong phần này, đã gợi ý nội dung tiến hành các hoạt động nhằm giúp học sinh vận dụng những tri thức, kiến thức, kĩ năng, thái độ đã được tích lũy từ giáo dục toán học và những kinh nghiệm của bản thân vào thực tiễn cuộc sống một cách sáng tạo; phát triển cho học sinh năng lực tổ chức và quản lí hoạt động, năng lực tự nhận thức và tích cực hóa bản thân nhằm định hướng và lựa chọn nghề nghiệp; tạo dựng một số năng lực cơ bản cho người lao động tương lai và người công dân có trách nhiệm.

Những điểm  nhấn về phương pháp và hình thức tổ chức dạy học

– Cần tổ chức cho học sinh hoạt động (với đồ vật thật, mô hình, kí hiệu toán học,…). Cần chú trọng đến việc khuyến khích học sinh giao tiếp, hợp tác, lập luận, tranh luận. Ngoài ra, trong quá trình hoạt động, cần tổ chức cho học sinh lựa chọn các cách biểu diễn toán học; chuyển đổi việc biểu diễn toán học từ hình thức này sang hình thức khác.

– Cần tổ chức quá trình dạy học theo hướng kiến tạo, trên cơ sở tạo dựng các tình huống có vấn đề, trong đó học sinh dựa trên vốn hiểu biết, kinh nghiệm sẵn có, được tham gia tìm tòi, phát hiện, suy luận giải quyết vấn đề, tự chiếm lĩnh kiến thức. Đó là cách tốt nhất giúp học sinh có sự hiểu biết vững chắc, phát triển được vốn kiến thức, kĩ năng toán học nền tảng, từ đó hình thành và phát triển các năng lực chung và năng lực toán học.

– Việc dạy học phải gắn với các tình huống thực mà học sinh được trải nghiệm.

– Linh hoạt trong việc vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực. Đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học. Tuy theo mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể mà sử dụng các hình thức tổ chức dạy học thích hợp như học cá nhân, học nhóm; học trong lớp, học ngoài lớp,…, mỗi hình thức có chức năng riêng nhưng cần liên kết chặt chẽ với nhau hướng đến mục tiêu phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh, tránh rập khuôn, máy móc. Kết hợp các hoạt động dạy học trong lớp học với hoạt động thực hành trải nghiệm, vận dụng kiến thức toán học vào thực tiễn.

– Cần sử dụng đủ và hiệu quả các thiết bị dạy học tối thiểu theo quy định đối với môn Toán. Ngoài ra, giáo viên có thể sáng tạo ra các đồ dùng dạy học khác, phù hợp với nội dung học và đối tượng học sinh của lớp mình. Tăng cường sử dụng công nghệ thông tin và các phương tiện thiết bị dạy học hiện đại một cách phù hợp và hiệu quả.

– Cần tạo hứng thú học toán cho học sinh bằng việc tổ chức các trò chơi học tập, xây dựng các tình huống kích thích, cuốn hút học sinh vào các hoạt động học tập.

 

* Trên đây là một số điểm mới của môn Toán lớp 1- chương trình GDPT

  1. Kính mong các đồng chí góp ý thêm.

Xin chân thành cảm ơn!

 

Quảng Tiến, ngày 10 tháng 10 năm 2020.

Giáo viên thực hiện.

 

 

 

 

Trần Thị Mai Phương